Hỏi đápLớp 12Tài liệu Học Tập

Thuật ngữ “kinh tế chính trị” được sử dụng lần đầu tiên vào năm nào?

Thuật ngữ “kinh tế chính trị” được sử dụng lần đầu tiên vào năm nào? Mời các em cùng thầy cô đi tìm câu trả lời trong bài viết sau đây để tìm được câu trả lời chính xác nhất nhé!

Thuật ngữ “kinh tế chính trị” được sử dụng lần đầu tiên vào năm nào?

Câu hỏi: Thuật ngữ “kinh tế chính trị” được sử dụng lần đầu tiên vào năm nào?

A. 1610

Bạn đang xem: Thuật ngữ “kinh tế chính trị” được sử dụng lần đầu tiên vào năm nào?

B. 1612

C. 1615

D. 1618

Đáp án đúng: C. 1615

Giải thích: Thuật ngữ khoa học kinh tế chính trị được xuất hiện ở châu Âu vào năm 1615 trong tác phẩm Chuyên luận về kinh tế chính trị của nhà kinh tế người Pháp.

Kinh tế chính trị là gì?

Nguồn gốc của kinh tế chính trị như chúng ta biết ngày nay bắt nguồn từ thế kỷ 18. Các học giả trong thời kỳ này đã nghiên cứu cách phân phối và quản lý của cải giữa mọi người. Adam Smith, David Ricardo và John Stuart Mill được nhiều người coi là những người khai sinh ra kinh tế học hiện đại. Nhưng họ tự gọi mình là nhà kinh tế chính trị, và Nguyên tắc kinh tế chính trị của Mill là văn bản cơ bản của môn học này từ khi xuất bản năm 1848 cho đến cuối thế kỷ này. Những nhà lý thuyết ban đầu này không thể quan niệm thế giới kinh tế và chính trị là tách biệt.

Nhưng thuật ngữ này có lẽ phù hợp nhất với nhà văn và nhà kinh tế người Pháp, Antoine de Montchrestien. Ông viết một cuốn sách có tên “Traité de l’économie politique” vào năm 1615, trong đó ông xem xét nhu cầu sản xuất và của cải phải được phân phối trên một quy mô hoàn toàn lớn hơn – không phải trong hộ gia đình như Aristotle đề nghị. Cuốn sách cũng phân tích mối quan hệ giữa kinh tế và chính trị với nhau.

Smith là một triết gia, nhà kinh tế học và nhà văn, người thường được coi là cha đẻ của kinh tế học và kinh tế chính trị học. Ông đã viết về chức năng của thị trường tự do tự điều chỉnh trong cuốn sách đầu tiên của mình, có tên là “Lý thuyết về tình cảm đạo đức.” 6 Tác phẩm nổi tiếng nhất của ông, “Một cuộc điều tra về bản chất và nguyên nhân của sự giàu có của các quốc gia” (hoặc “Sự giàu có của các quốc gia”) đã giúp hình thành lý thuyết kinh tế cổ điển. Nó cũng được sử dụng làm nền tảng cho các nhà kinh tế học trong tương lai.

Kinh tế chính trị là gì?
Kinh tế chính trị là gì?

Mill đã kết hợp kinh tế học với triết học. Ông tin vào thuyết vị lợi – rằng những hành động dẫn đến thiện chí của con người là đúng và những hành động dẫn đến đau khổ là sai. vì lợi ích của người dân. Một số tác phẩm của ông, bao gồm “Các nguyên tắc của kinh tế chính trị”, “Chủ nghĩa bất lợi” và Một hệ thống logic “đã đưa ông trở thành một trong những nhân vật quan trọng nhất trong chính trị và kinh tế.

Hai xu hướng phân chia chính trị khỏi phân tích kinh tế. Đầu tiên, các chính phủ bắt đầu giảm bớt sự kiểm soát trực tiếp của họ đối với nền kinh tế. Thứ hai, các hình thức chính trị khác nhau xuất hiện: Châu Âu đi từ chế độ quân chủ gần như độc quyền sang các hình thức chính phủ ngày càng mang tính đại diện và rất đa dạng. Đến đầu thế kỷ 20, kinh tế học và khoa học chính trị được thành lập như những bộ môn riêng biệt.

Trong phần lớn thế kỷ 20, bộ phận này đã thống trị. Với cuộc Đại suy thoái và các vấn đề phát triển, các vấn đề kinh tế thuần túy đã đủ làm các nhà kinh tế nản lòng. Đồng thời, các vấn đề chính trị của thời đại — hai cuộc chiến tranh thế giới, sự trỗi dậy của chủ nghĩa phát xít và chủ nghĩa cộng sản — nghiêm trọng đến mức cần được chú ý riêng.

Tuy nhiên, đến những năm 1970, rõ ràng là sự tách biệt giữa lĩnh vực kinh tế và chính trị đã bị sai lệch. Thập kỷ đó chứng kiến ​​sự sụp đổ của trật tự tiền tệ Bretton Woods, hai cú sốc giá dầu và lạm phát đình trệ – tất cả đều làm nổi bật thực tế là các vấn đề kinh tế và chính trị gắn liền với nhau. Nền kinh tế bây giờ là chính trị cao, và phần lớn chính trị là về kinh tế.

Trong hơn 50 năm qua, kinh tế chính trị ngày càng trở nên nổi bật trong cả kinh tế và khoa học chính trị, trên ba phương diện:

Nó phân tích cách các lực lượng chính trị ảnh hưởng đến nền kinh tế. Cử tri và các nhóm lợi ích có tác động mạnh mẽ đến hầu hết mọi chính sách kinh tế khả thi. Các nhà kinh tế chính trị cố gắng xác định các nhóm có liên quan và lợi ích của họ, và cách thức các thể chế chính trị ảnh hưởng đến tác động của họ đối với chính sách.

Nó đánh giá nền kinh tế ảnh hưởng đến chính trị như thế nào. Các xu hướng kinh tế vĩ mô có thể thúc đẩy hoặc hủy hoại cơ hội của người đương nhiệm. Ở cấp độ kinh tế vi mô hơn, các đặc điểm của tổ chức kinh tế hoặc hoạt động của các doanh nghiệp hoặc ngành cụ thể có thể có tác động đến bản chất và hướng hoạt động chính trị của họ.

Nó sử dụng các công cụ của kinh tế học để nghiên cứu chính trị. Các chính trị gia có thể được coi là tương tự như các công ty, với cử tri là người tiêu dùng, hoặc các chính phủ là nhà cung cấp độc quyền hàng hóa và dịch vụ cho các khách hàng cấu thành. Các học giả mô hình hóa các tương tác kinh tế – chính trị để phát triển sự hiểu biết chặt chẽ hơn về mặt lý thuyết về các đặc điểm cơ bản thúc đẩy chính trị.

Cả ba phương pháp này đều ảnh hưởng sâu sắc đến cả các học giả và các nhà hoạch định chính sách. Và kinh tế chính trị có rất nhiều điều để cung cấp cho các nhà phân tích về cách xã hội hoạt động và những người muốn thay đổi xã hội.

Như vậy, tổng kết lại có thể hiểu kinh tế chính trị là một nhánh của khoa học xã hội nghiên cứu mối quan hệ hình thành giữa dân cư của một quốc gia và chính phủ của quốc gia đó khi chính sách công được ban hành. Do đó, nó là kết quả của sự tương tác giữa chính trị và kinh tế và là cơ sở của bộ môn khoa học xã hội.

Các loại hình kinh tế chính trị

Như đã đề cập ở trên, có một số loại hình kinh tế chính trị đáng chú ý:

Các loại hình kinh tế chính trị
Các loại hình kinh tế chính trị

Chủ nghĩa xã hội: Loại hình kinh tế chính trị này thúc đẩy ý tưởng rằng việc sản xuất và phân phối hàng hóa và của cải được duy trì và điều tiết bởi xã hội, chứ không phải là một nhóm người cụ thể. Cơ sở lý luận đằng sau điều này là bất cứ thứ gì do xã hội sản xuất ra đều được thực hiện vì những người tham gia, bất kể địa vị, giàu có hay địa vị. Chủ nghĩa xã hội nhằm mục đích thu hẹp khoảng cách giữa người giàu và quyền lực, nơi một hoặc nhiều cá nhân không có đa số quyền lực và của cải.

Chủ nghĩa tư bản: Lý thuyết này chủ trương lợi nhuận là động lực để thăng tiến. Nói một cách đơn giản, ý tưởng đằng sau chủ nghĩa tư bản là các cá nhân tư nhân và các tác nhân khác được thúc đẩy bởi lợi ích của chính họ — họ kiểm soát sản xuất và phân phối, định giá và tạo ra cung và cầu.

Chủ nghĩa cộng sản: Các cá nhân thường nhầm lẫn chủ nghĩa cộng sản với chủ nghĩa xã hội, nhưng có một sự khác biệt rõ ràng giữa hai lý thuyết này. Chủ nghĩa cộng sản là một lý thuyết được phát triển bởi Karl Marx, người cảm thấy rằng chủ nghĩa tư bản bị hạn chế và tạo ra sự phân hóa giàu nghèo lớn. Ông tin tưởng vào các nguồn lực được chia sẻ, bao gồm tài sản, và việc sản xuất và phân phối nên được giám sát bởi chính phủ.

Những người nghiên cứu kinh tế chính trị được gọi là nhà kinh tế chính trị. Nghiên cứu của họ thường liên quan đến việc kiểm tra cách chính sách công, tình hình chính trị và thể chế chính trị tác động đến vị thế kinh tế và tương lai của một quốc gia thông qua lăng kính xã hội học, chính trị và kinh tế.

Phương pháp luận của kinh tế chính trị

Kinh tế chính trị chịu ảnh hưởng của triết học chính trị. Các trường phái kinh tế chính trị được phát triển dựa trên quan điểm của các trường phái triết học chính trị. Chủ nghĩa tự do cho rằng nhà nước nên hạn chế can thiệp vào đời sống xã hội. Khi áp dụng quan điểm này vào kinh tế học tạo ra kinh tế chính trị học cổ điển. Chủ nghĩa bảo thủ bảo vệ thị trường và quan niệm giá trị tư bản thặng dư thuộc về cá nhân nên những nhà kinh tế chịu ảnh hưởng của chủ nghĩa bảo thủ thường phản đối phân phối lại thu nhập, ủng hộ tự do kinh doanh.

Chủ nghĩa xã hội tin rằng mỗi cá thể tạo ra giá trị thặng dư đều là thành viên của xã hội nên giá trị thặng dư đó mang tính chất xã hội do đó cần được xã hội điều tiết. Điều này được phản ánh trong kinh tế chính trị học Marxist. Chủ nghĩa cộng sản cho rằng tăng trưởng kinh tế-xã hội do giá trị thặng dư xã hội sinh ra do đó nó phải thuộc về toàn thể xã hội. Đại diện của chủ nghĩa cộng sản là Karl Marx, Friedrich Engels, Lenin và Lev Davidovich Trotsky.

Phương pháp luận của kinh tế chính trị
Phương pháp luận của kinh tế chính trị
  • Phương pháp lấy quyền lực làm trung tâm. Đây là phương pháp tiếp cận của kinh tế chính trị cổ điển. Do coi quyền lực là vấn đề trung tâm của chính trị, nên họ cho rằng kinh tế chính trị nghiên cứu cách thức đạt được quyền lực trong nền kinh tế.
  • Phương pháp lấy xã hội làm trung tâm. Đây là cách tiếp cận của kinh tế chính trị Marx-Lenin và của chủ nghĩa công lợi. Các trường phái này xuất phát từ lợi ích xã hội để nghĩ về nhà nước.
  • Phương pháp lấy nhà nước làm trung tâm. Trường phái kinh tế chính trị tân cổ điển và kinh tế chính trị Keynes xuất phát từ cách xác định chính trị là khoa học về nhà nước, còn kinh tế hàm ý thị trường. Vì thế, họ cho rằng kinh tế chính trị nghiên cứu cân bằng quyền lực giữa thị trường và nhà nước. Nhà nước tìm cách kiểm soát nền kinh tế để đạt được những mục đích của mình.
  • Phương pháp lấy “chính nghĩa” làm trung tâm. Đây là cách tiếp cận của kinh tế chính trị hiện đại. Kinh tế chính trị hiện đại xuất phát từ quan điểm rằng có một hệ thống “quyền” gắn liền với thị trường, mà quan trọng nhất là quyền sở hữu. Chính trị có thể xác định và tác động tới các quyền đó. Vì thế, nhiệm vụ của kinh tế chính trị là nghiên cứu cách thức chính trị tác động tới các hệ thống quyền lợi đó. Kinh tế chính trị hiện đại có thể phân thành ba trường phái nhỏ hơn, đó là chủ nghĩa tự do, chủ nghĩa khế ước hiện đại, và chủ nghĩa Hegel.

Kinh tế chính trị liên quan đến nhiều ngành khoa học xã hội khác. Các nhà nghiên cứu kinh tế chính trị thường sử dụng tri thức của các ngành khoa học xã hội khác để giải thích các hiện tượng, các hành vi kinh tế. Một số ngành khoa học xã hội có liên quan mật thiết đến kinh tế chính trị học như xã hội học, nhân loại học, sử học, luật học… Xã hội học nghiên cứu các quan hệ xã hội. Nhiều nhà xã hội học nghiên cứu các quan hệ xã hội hình thành dựa trên quan hệ sản xuất cũng như sự ảnh hưởng của quan hệ sản xuất lên hoạt động xã hội loài người.

Nhân loại học áp dụng kinh tế chính trị để nghiên cứu mối quan hệ giữa hệ thống tư bản toàn cầu và các nền văn minh địa phương. Lịch sử luôn thay đổi, phương pháp lịch sử được môn kinh tế chính trị áp dụng để nghiên cứu các quy luật chung của hoạt động kinh tế-xã hội. Luật học, luật pháp được chính quyền áp dụng để quản lý xã hội. Trong kinh tế chính trị, luật cùng với các tư tưởng xã hội và quan điểm chính trị tạo nên kiến trúc thượng tầng. Sinh thái học có quan hệ với kinh tế chính trị bởi vì hoạt động kinh tế-xã hội loài người ảnh hưởng không nhỏ đến môi trường sinh thái. Những thay đổi về mặt sinh thái tác động trở lại đến con người, nhiều khi tiêu cực.

*****

Trên đây là nội dung bài viết trả lời cho câu hỏi Thuật ngữ “kinh tế chính trị” được sử dụng lần đầu tiên vào năm nào? do thầy cô trường THPT Lý Thường Kiệt biên soạn. Hy vọng nội dung bài học sẽ là nguồn tài liệu hữu ích phục vụ tốt các em trong quá trình học tập. Chúc các em luôn đạt điểm cao trong mọi bài kiểm tra, bài thi trên lớp.

Bài viết được biên soạn bởi thầy cô trường Lý Thường Kiệt trong chuyên mục Tài liệu học tập

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button