Hỏi đápLớp 8Tài liệu Học Tập

Vì sao hởi nghĩa Hương Khê là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất trong phong trào Cần Vương??

Vì sao hởi nghĩa Hương Khê là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất trong phong trào Cần Vương? Mời các em cùng thầy cô đi tìm câu trả lời trong bài viết sau đây để tìm được câu trả lời chính xác nhất nhé!

Vì sao hởi nghĩa Hương Khê là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất trong phong trào Cần Vương?

Nói khởi nghĩa Hương Khê là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất trong phong trào Cần vương, vì:

  • Quy mô, địa bàn hoạt động: rộng lớn, gồm 4 tỉnh Bắc Trung Kì: Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình.
  • Trình độ tổ chức quy củ: gồm 15 quân thứ, mỗi quân thứ có từ 100 đến 500 người do các tướng lĩnh tài ba chỉ huy.
  • Thời gian tồn tại: dài nhất trong các cuộc khởi nghĩa của phong trào Cần vương (12 năm từ năm 1885 đến năm 1896).
  • Phương thức tác chiến: tiến hành chiến tranh du kích nhưng hình thức phong phú, linh hoạt. Nghĩa quân đã tự chế tạo được súng trường.
  • Khởi nghĩa thất bại đánh dấu mốc kết thúc của phong trào đấu tranh chống Pháp dưới ngọn cờ Cần vương.

Phong trào Cần Vương là gì?

Cần Vương được hiểu là giúp vua, nó có ý nghĩa cho sự phò vua giúp nước. Thực chất phong trào Cần Vương là tập hợp hệ thống các cuộc khởi nghĩa vũ trang diễn ra trên phạm vi cả nước từ năm 1885 đến năm 1896 với sự hưởng ứng từ chiếu Cần Vương của vua Hàm Nghi.

Bạn đang xem: Vì sao hởi nghĩa Hương Khê là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất trong phong trào Cần Vương??

Phong trào đã thu hút được sự tham gia của một số quan lại trong triều đình và văn thân, ngoài ra phong trào thu hút được đông đảo nhân dân thuộc tầng lớp sĩ phu yêu nước thời bấy giờ. Tuy nhiên lại có một hạn chế, tuy phong trào diễn ra sôi nỗi trên khắp cả nước nhưng lại mang tính chất riêng lẻ, màn tính địa phương mà không có sự liên kết với nhau.

Phong trào Cần Vương là gì?
Phong trào Cần Vương là gì?

Phong trào Cần Vương bùng nổ trong hoàn cảnh nào?

Phong trào Cần Vương bùng nổ trong hoàn cảnh:

  • Sau hai Hiệp ước Hác-măng và Pa-tơ-nốt, Pháp đã hoàn thành về cơ bản cuộc xâm lược Việt Nam, thiết lập chế độ bảo hộ ở Bắc Kì và Trung Kì.
  • Phái chủ chiến trong triều đình Huế, đại diện là Tôn Thất Thuyết mạnh tay hành động, phế bỏ những ông vua thân Pháp, đưa Hàm Nghi lên ngôi, bí mật xây dựng sơn phòng, tích trữ lương thảo và vũ khí để chuẩn bị chiến đấu.
  • Đêm ngày 4 rạng ngày 5-7-1885, Tôn Thất Thuyết hạ lệnh tấn công Pháp tại đồn Mang Cá, toà Khâm sứ. Cuộc chiến đấu diễn ra vô cùng ác liệt. Pháp phản công, Tôn Thất Thuyết đưa vua Hàm Nghi chạy ra sơn phòng Tân Sở (Quảng Trị).
  • Ngày 13-7-1885, Tôn Thất Thuyết mượn danh vua Hàm Nghi xuống chiếu Cần Vương kêu gọi văn thân, sĩ phu, nhân dân cả nước đứng lên vì vua mà kháng chiến.

Diễn biến phong trào Cần Vương

Phong trào Cần Vương có thể được chia ra 2 giai đoạn diễn biến như sau:

Giai đoạn 1(1885-1888)

Giai đoạn này của phong trào Cần Vương là một thời kỳ đầy khó khăn và chưa có sự liên kết giữa các cuộc khởi nghĩa ở các địa phương với nhau. Tuy nhiên, dù vẫn còn rời rạc và nhỏ lẻ, phong trào này đã có những cuộc khởi nghĩa đầy táo bạo và quyết liệt.

Ban đầu, phong trào được lãnh đạo bởi “Triều đình Hàm Nghi” với sự hỗ trợ của 2 người con của Tôn Thất Thuyết là Tôn Thất Đàm và Tôn Thất Thiệp, cùng với Đề đốc Lê Trực, Tri phủ Nguyễn Phạm Tuân. Họ đã chiến đấu ở vùng rừng núi Quảng Bình, sau phải vượt Trường Sơn, qua đất Hạ Lào về vùng sơn phòng Ấu Sơn (Hà Tĩnh). Đây là cột mốc vẻ vang trong lịch sử Việt Nam của một nhà vua yêu nước quyết tâm không đầu hàng giặc. Sau đó, để chiến đấu lâu dài, Tôn Thất Thuyết và Trần Xuân Soạn quyết định vượt vòng vây đi xây dựng lực lượng kháng chiến ở Thanh Hoá, rồi qua Trung Quốc.

Tháng 12/1886, theo lệnh Toàn quyền Pôn Be (P. Bert), Đồng Khánh đã xuống 1 dụ kêu hàng, tuy nhiên không có bất kì ai trong “Triều đình Hàm Nghi” chịu buông súng. Ngược lại, nhiều cuộc khởi nghĩa đã xảy ra trên toàn quốc dưới danh nghĩa Cần Vương. Trong giai đoạn đầu này, phong trào Cần Vương trải rộng từ địa bàn trung tâm ra Bắc và Nam Kỳ.

Ở Trung Kỳ, các cuộc khởi nghĩa quan trọng bao gồm Lê Trực, Nguyễn Phạm Tuân ở Quảng Bình; Trần Quang Dự, Nguyễn Hàm, Nguyễn Duy Hiệu ở Quảng Nam; Lê Trung Đình ở Quảng Ngãi; Mai Xuân Thưởng ở Bình Định. Ở Bắc Kì, phong trào Cần Vương cũng diễn ra sôi nổi và mạnh mẽ trong thời kỳ kháng chiến chống lại thực dân Pháp.

Trong số những cuộc khởi nghĩa nổi bật ở Bắc Kì, Đốc Tít ở Đông Triều là một trong những cuộc khởi nghĩa quan trọng nhất. Đốc Tít là một nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn đến phong trào kháng chiến, ông đã có những thành công đáng kể trong cuộc khởi nghĩa của mình, chiếm giữ được nhiều địa bàn quan trọng, góp phần tạo ra sức ép đáng kể đối với thực dân Pháp. Cai Kinh ở Bắc Giang cũng là một trong những cuộc khởi nghĩa đáng chú ý khác ở Bắc Kì. Cuộc khởi nghĩa này được dẫn đầu bởi Vương Quang Đông và có quy mô lớn hơn so với nhiều cuộc khởi nghĩa khác. Đây là một cuộc khởi nghĩa có sức ảnh hưởng lớn đến phong trào Cần Vương ở Bắc Kì.

Ngoài ra, Nguyễn Quang Bích ở Tây Bắc cũng đã dẫn đầu một cuộc khởi nghĩa đáng kể, ông đã tập hợp được nhiều người dân ở địa phương cùng tham gia chiến đấu chống lại thực dân Pháp. Các cuộc khởi nghĩa khác đang hình thành và có sức chiến đấu mạnh mẽ ở Bắc Kì cũng là một điểm nhấn đáng chú ý. Trong số đó, Tạ Hiện ở Thái Bình, Nam Định, Nguyễn Thiện Thuật ở Hưng Yên, Hải Dương, đều là những nhân vật xuất sắc đã có nhiều đóng góp cho phong trào Cần Vương ở Bắc Kì. Tất cả các cuộc khởi nghĩa này đã góp phần tạo nên một sức mạnh vô cùng đáng kể trong cuộc kháng chiến.

Diễn biến phong trào Cần Vương
Diễn biến phong trào Cần Vương

Giai đoạn 2 (1888 – 1896)

Trong giai đoạn 2 (1888 – 1896) của cuộc khởi nghĩa Cần Vương, vua Hàm Nghi đã bị bắt và đày đi Angiêri vào ngày 1/11/1888, tuy nhiên, cuộc khởi nghĩa vẫn tiếp tục diễn ra sôi nổi. Mặc dù đã có những trung tâm kháng chiến lớn hơn, nhưng vẫn chưa có sự thống nhất về sự đoàn kết của các địa phương với nhau, và cuộc khởi nghĩa vẫn là rời rạc chưa có sự nhất quán trong tổ chức.

Trong thời kỳ 1885-1896, nhiều cuộc khởi nghĩa lớn đã diễn ra ở Việt Nam nhằm chống lại sự xâm lược của thực dân Pháp. Tuy nhiên, thực dân Pháp đã tăng cường lực lượng quân đội và truy quét các cuộc khởi nghĩa này, làm cho các nghĩa quân phải liên tục di chuyển địa bàn hoạt động.

Các cuộc khởi nghĩa lớn tiêu biểu trong thời kỳ này bao gồm cuộc khởi nghĩa Hương Khê của Phan Đình Phùng và Cao Thắng, khởi nghĩa Hùng Lĩnh do Tống Duy Tân lãnh đạo, và khởi nghĩa Bãi Sậy do Nguyễn Thiện Thuật chỉ huy. Tuy nhiên, tính địa phương của các khởi nghĩa dẫn đến sự thiếu lãnh đạo và liên kết, làm cho các cuộc khởi lần lượt thất bại dưới sự đàn áp liên tục của quân đội Pháp.

Phong trào Cần Vương trong giai đoạn này vẫn hoạt động riêng lẻ và chưa có sự thống nhất giữa các cuộc khởi nghĩa lớn. Năm 1896, phong trào Cần Vương kết thúc. Tuy nhiên, những cuộc khởi nghĩa này đã đánh dấu sự bất mãn của nhân dân Việt Nam đối với chế độ thực dân Pháp và làm nổi bật những nhân vật anh hùng của dân tộc như Phan Đình Phùng, Tống Duy Tân và Nguyễn Thiện Thuật.

Ý nghĩa phong trào Cần Vương

Phong trào Cần Vương đã thể hiện sâu sắc tinh thần yêu nước, ý chí kiên cường, bất khuất của nhân dân ta. Nhân dân sẵn sàng đứng lên đấu tranh chống thực dân Pháp, giành lại độc lập dân tộc.

Sự thất bại của phong trào do hệ tư tưởng phong kiến chi phối. Cho nên, khi phong trào thất bại cũng đã chấm dứt thời kì đấu tranh theo ý thức hệ tư tưởng phong kiến, chấm dứt sứ mệnh lịch sử của giai cấp phong kiến trong việc lãnh đạo phong trào cách mạng.

Từ đây, phong trào cách mạng của Việt Nam cần phải tìm ra con đường đấu tranh mới để giành được độc lập dân tộc. Chính điều này đã giúp cho những người yêu nước Việt Nam hướng đến những tư tưởng cách mạng mới, tiếp tục thực hiện nhiệm vụ giải phóng dân tộc.

Kết quả thất bại nhưng phong trào cũng đã cổ vũ mạnh mẽ tinh thần đấu tranh chống lại quân xâm lược của nhân dân ta. Phong trào này thất bại thì sẽ có những phong trào mới nổ ra, tiếp nối truyền thống chống quân xâm lược của nước ta.

Tìm hiểu về cuộc khởi nghĩa Hương Khê

  • Lãnh đạo khởi nghĩa: Đình nguyên tiến sĩ Phan Đình Phùng và cộng sự Cao Thắng
  • Căn cứ cuộc khởi nghĩa: Ngàn Trươi thuộc huyện Hương Khê – Hà Tĩnh
  • Địa bàn hoạt động: gồm bốn tỉnh: Nghệ An, Thanh hóa, Hà Tĩnh và Quảng Bỉnh
  • Phương thức chiến đấu: lựa chọn lối đánh du kích với lợi thế dựa vào địa hình hiểm trở cùng hệ thống công sự chằng chịt. Một số lối đánh như chặn đường tiếp tế, công đồn, dụ đối phương…
  • Phan Đình Phùng chia 4 tỉnh thành hoạt động thành 15 quận thứ, xây dựng chiến tuyến cố định, đại bản doanh được đặt tại ở núi Vụ Quang

Ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa hương khê? Tại sao nói cuộc khởi nghĩa Hương Khê  là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất trong phong trào Cần Vương? -  KhoaLichSu.Edu.Vn | Website

Diễn biến của cuộc khởi nghĩa Hương Khê

Cuộc khởi nghĩa Hương Khê có thể chia thành hai giai đoạn chính trong thời gian hoạt động, cụ thể như sau:

  • Giai đoạn 1885 – 1888, nghĩa quân tích cực chuẩn bị lực lượng, xây dựng căn cứ,…
  • Giai đoạn 1889 – 1896: Địa bàn chiến đấu lan rộng ra khắp 4 tỉnh Bắc trung Kì: Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình. Nghĩa quân đã đẩy lui nhiều cuộc tấn công của Pháp.
  • Đầu năm 1896, Pháp tập trung lực lượng tấn công vào căn cứ Ngàn Trươi → lực lượng của nghĩa quân Hương Khê suy yếu dần rồi tan rã.

Nguyên nhân thất bại của cuộc khởi nghĩa Hương Khê

Vì sao cuộc khởi nghĩa Hương Khê thất bại là câu hỏi được nhiều người quan tâm, dưới đây là một số nguyên nhân chính:

  • Mặc dù là tập kết nhiều nghĩa sĩ trên 4 vùng rộng lớn, thế những cuộc khởi nghĩa Hương Khê vẫn chưa liên kết và tập hợp được lực lượng với quy mô lớn trên toàn quốc
  • Sự hạn chế vì khẩu hiệu chiến đâu, sự chênh lệch về vũ khí, đạn dược
  • Tương quan lực lượng quá chênh lệch giữa ta và địch

Ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa Hương Khê

  • Cuộc khởi nghĩa Hương Khê đã để lại nhiều bài học và kinh nghiệm sâu sắc
  • Có ý nghĩa lớn lao trong sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Cuộc khởi nghĩa Hương Khê được coi là điển hình nhất trong phong trào Cần Vương

  • Địa bàn hoạt động và quy mô chiến đấu của nghĩa quân lớn, trải rộng ở bốn tỉnh thành như Nghệ An, Thanh Hóa, Hà Tĩnh và Quảng Bình
  • Thời gian tồn tại lâu nhất trong phong trào Cần Vương: 10 năm. Khi khởi nghĩa tan rã cũng là lúc phong trào Cần Vương thất bại.
  • Cuộc khởi nghĩa Hương Khê với sự tham gia đông đảo của nhân dân và các dân tộc thiểu số
  • Nghĩa quân hoạt động có sự tổ chức chặt chẽ và quy cũ kỉ luật, gồm 15 quân thứ đều do tướng lĩnh tài ba lãnh đạo.
  • Trong suốt quá trình hoạt động, cuộc khởi nghĩa Hương Khê đã lập được rất nhiều chiến công, khiến thực dân Pháp bị tổn thất nặng nề
  • Nhận được sự ủng hộ của nhân dân, huy động được những tiềm năng to lớn từ nhân dân
  • Về mặt quân sự, đã sử dụng cùng kiểu trang phục, xây dựng công sự, vũ khí lợi hại
  • Phương thức chiến đấu phù hợp là đánh du kích và vận động chiến, biết tận dụng tối đã địa lý và địa hình khu vực. Cuộc khởi nghĩa Hương Khê đã sử dụng linh hoạt tính chủ động, sáng tạo khi đánh trực diện cùng quân Pháp.

*****

Trên đây là nội dung bài viết trả lời cho câu hỏi Vì sao hởi nghĩa Hương Khê là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất trong phong trào Cần Vương? do thầy cô trường THPT Lý Thường Kiệt biên soạn. Hy vọng nội dung bài học sẽ là nguồn tài liệu hữu ích phục vụ tốt các em trong quá trình học tập. Chúc các em luôn đạt điểm cao trong mọi bài kiểm tra, bài thi trên lớp.

Bài viết được biên soạn bởi thầy cô trường Lý Thường Kiệt trong chuyên mục Tài liệu học tập

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button