Hỏi đápLớp 12Tài liệu Học Tập

Vì sao phải sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên?

Vì sao phải sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên? Mời các em cùng thầy cô đi tìm câu trả lời trong bài viết sau đây để tìm được câu trả lời chính xác nhất nhé!

Tài nguyên thiên nhiên là gì?

Tài nguyên thiên nhiên (TNTN) là nguồn của cải vật chất nguyên khai, được hình thành và tồn tại trong tự nhiên mà con người có thể sử dụng được để đáp ứng các nhu cầu trong cuộc sống.Tài nguyên thiên nhiên gồm các dạng năng lượng vật chất, thông tin tự nhiên, tồn tại khách quan ngoài ý muốn con người có giá trị, tự thân con người có thể sử dụng được trong hiện tại và tương lai để phục vụ cho sự phát triển của xã hội.

Tài nguyên thiên nhiên là gì?
Tài nguyên thiên nhiên là gì?

Thuộc tính chung:

Bạn đang xem: Vì sao phải sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên?

  • Phân bố không đồng đều giữa các vùng trên Trái đất
  • Trên cùng một lãnh thổ có thể tồn tại nhiều loại tài nguyên thiên nhiên
  • Phần lớn tài nguyên thiên nhiên có giá trị kinh tế cao được hình thành qua quá trình lâu dài của tự nhiên và lịch sử
  • Tồn tại khách quan ngoài ý muốn của con người
  • Hình thành và phát triển tuân theo sự biến động của tự nhiên và thời gian

Dòng tài nguyên trong hệ thống kinh tế: Khi khai thác sử dụng TN, một phần sẽ biến thành chất thải, phần còn lại được đưa vào hệ thống sản xuất. Từ đây một phần sẽ bị loại bỏ thành chất thải, phần còn lại sẽ là hàng hoá đưa vào tiêu thụ, và cuối cùng chúng sẽ trở thành chất thải.

Như vậy, Tài nguyên thiên nhiên (natural resources) là phần đóng góp vào hoạt động sản xuất của đất đai như diện tích canh tác, địa điểm đặt nhà máy, khoáng sản, lâm hải sản có sẵn trong tự nhiên, chứ không phải do con người tạo ra. Tài nguyên thiên nhiên là trong bốn nhân tố sản xuất của nền kinh tế.

Có những nguồn tài nguyên thiên nhiên nào?

Tài nguyên đất

Tài nguyên đất gồm có các dạng đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp, đất phục vụ cho mục đích công nghiệp như làm gốm, làm gạch…

Tài nguyên rừng

Tài nguyên rừng phổ biến là các loại sinh vật cây cối, động vật, lâm sản… sinh sống tạo nên một hệ sinh thái sống phong phú.

Tài nguyên rừng là một phần của tài nguyên thiên nhiên, thuộc loại tài nguyên tái tạo được. Nhưng nếu sử dụng không hợp lý, tài nguyên rừng có thể bị suy thoái không thể tái tạo lại. Tài nguyên rừng có vai trò rất quan trọng đối với khí quyển, đất đai, mùa màng, cung cấp các nguồn gen động thực vật quý hiếm cùng nhiều lợi ích khác.

Rừng giúp điều hòa nhiệt độ, nguồn nước và không khí. Con người có thể sử dụng tài nguyên thiên nhiên này để khai thác, sử dụng hoặc chế biến ra những sản phẩm phục vụ cho nhu cầu đời sống. Ở những vùng khí hậu khác nhau thì tài nguyên rừng cũng khác nhau.

Tài nguyên nước

Tài nguyên nước là có thể là dạng tích tụ nước nhân tạo hoặc tự nhiên có thể sử dụng cho mục đích khác nhau và được khai thác thường xuyên với mục đích sinh hoạt, ăn uống, tưới tiêu, thủy điện, sử dụng công nghiệp. Nước hình thành trên sông, ao, hồ, kênh, rạch, dưới lòng đất…

Tài nguyên gió

Tài nguyên gió gồm có sức gió tự nhiên, vận tải… Tài nguyên này có thể tận dụng tạo ra điện, mang lại không khí thoáng tự nhiên cho thành phố sống.

Gió là một nguồn tài nguyên có độ thay đổi lớn. … Về không gian, cây cối gây ra hiệu ứng che chắn rất cục bộ, những ngọn đồi thoai thoải có thể thổi gió nhẹ quanh chúng và những khối đất liền lục địa làm chậm những cơn gió thổi từ đại dương. Do đó, việc đánh giá tài nguyên gió là không dễ dàng.

Tài nguyên biển

Tài nguyên biển có nhiều dạng như nước biển dùng để tạo thành muối, là môi trường cho các loài động vật nước mặn sinh sống, thủy sinh và cũng trở thành điểm du lịch hè hàng năm.

Có những nguồn tài nguyên thiên nhiên nào?
Có những nguồn tài nguyên thiên nhiên nào?

Phân loại tài nguyên thiên nhiên dựa theo khả năng tái tạo

Nếu dựa theo khả năng tái tạo, tài nguyên thiên nhiên được chia thành 3 loại chính là:

  • Tài nguyên tái tạo được: Là các loại tài nguyên mà tự bản thân nó có thể duy trì, bổ sung thêm được như nước ngọt, đất đai, động thực vật… Tuy nhiên, với việc khai thác và sử dụng quá mức như ngày nay thì nhiều loại tài nguyên thiên nhiên không có khả năng hồi phục được nữa.
  • Tài nguyên thiên nhiên không tái tạo được : Đây là những nguồn tài nguyên được biến đổi qua hàng triệu năm dưới tác động của thiên nhiên. Các loại tài nhiên này một khi đã sử dụng hết thì không còn khả năng tái tạo được nữa ví dụ như khoáng sản, các loại than đá, quặng đồng, chì, sắt, nhôm, đá vôi…
  • Tài nguyên năng lượng vĩnh cửu: Là nguồn tài nguyên từ tự nhiên không bị cạn kiệt như ánh sáng mặt trời, gió, thủy triều, sóng biển… Ở nhiều quốc gia phát triển trên thế giới, họ đã dần dần thay thế dần cách hoạt động sản xuất sử dụng tài nguyên năng lượng vĩnh cửu thay vì tài nguyên hóa thạch.

Vai trò của tài nguyên thiên nhiên

Sau khi đã rõ hơn tài nguyên thiên nhiên là gì? Cách phân loại tài nguyên thiên nhiên, tiếp theo chúng ta sẽ tìm hiểu vai trò của tài nguyên thiên nhiên với sự phát triển kinh tế:

  • Tài nguyên thiên nhiên là yếu tố không thể thiếu trong quá trình sản xuất, đặc biệt là phát triển công nghiệp chế biến, khai thác và cung ứng cho các ngành kinh tế khác.
  • Tài nguyên thiên nhiên còn là cơ sở để tích lũy vốn và phát triển ổn định: Của cải từ tài nguyên thiên nhiên sẽ giúp các quốc gia ít phụ thuộc vào nước khác, từ đó tạo cơ hội phát triển kinh tế ổn định. Nhờ có nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú và đa dạng nên có thể rút ngắn quá trình tích lũy tư bản bằng cách khai thác các sản phẩm thô để bán.

Các mối đe dọa đến nguồn tài nguyên thiên nhiên là gì?

Rất nhiều những tác nhân đang đe dọa đến trữ lượng tài nguyên thiên nhiên hiện nay, cụ thể như sau:

Các mối đe dọa đến nguồn tài nguyên thiên nhiên là gì?
Các mối đe dọa đến nguồn tài nguyên thiên nhiên là gì?
  • Gia tăng dân số quá mức: Dân số đông gây áp lực lớn lên hệ thống đất và không khí, nhu cầu về khoáng sản/nguyên liệu hóa thạch tăng,… => Nguồn dự trữ tài nguyên thiên nhiên ngày càng cạn kiệt.
    Sự khai thác tài nguyên thiếu kế hoạch của con người: Chính việc khai thác không có kế hoạch hợp lý đã dẫn đến cạn kiệt tài nguyên, mất cân bằng sinh thái nghiêm trọng, kéo theo hàng loạt hệ lụy nguy hại đối với môi trường.
  • Ô nhiễm môi trường: Chất thải trong quá trình sống và phát triển của con người cũng chính là nguồn tài nguyên không còn hoặc không còn nhưng không còn giá trị. Ví dụ, chất thải gây ô nhiễm nguồn nước ngầm, biến đổi các hợp chất trong đất, gây ô nhiễm không khí, tăng nguy cơ gây biến đổi các chất trong không khí,…
  • Hậu quả bất lợi từ việc phát triển kinh tế nhanh nhưng lại không bền vững: Trong nhiều cuộc cách mạng công nghiệp của con người đều sử dụng vượt quá mức nguồn tài nguyên khoáng sản mà không hề có biện pháp tái tạo hoặc là tận dụng hợp lý khiến cho các chất thải từ quá trình phát triển gây biến đổi về tính chất, hình dạng, biến mất nguồn tài nguyên khác hoặc làm cạn kiệt chính nguồn tài nguyên đó
  • Từ nguyên nhân khác như: Do cấu tạo của vỏ Trái Đất, nội tại lòng đất hoặc sự biến đổi từ vũ trụ hay do các hệ quả từ thiên nhiên làm thay đổi cấu trúc hình thành của các tài nguyên khác: Ví dụ như gió, bão, thủy triều,…làm tăng diện tích ngập mặt và giảm diện tích đất liền,..

Tại sao phải sử dụng hợp lý tài nguồn nguyên thiên nhiên

Sau khi đã hiểu tài nguyên thiên nhiên là gì, vai trò của tài nguyên thiên nhiên trong đời sống, hành lang pháp lý cho việc sử dụng, khai thác tài nguyên thiên nhiên… thì hẳn nhiên nhiều người đã tìm được câu trả lời cho câu hỏi sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên.

Trước hết, sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên không phải là sử dụng một cách tiết kiệm/từng lượng mà là sử dụng, quản lý và đánh giá hiệu quả, gia tăng giá trị cho con người cũng như các nguồn tài nguyên thiên nhiên có khả năng tái tạo.

Cụ thể, về việc sử dụng hợp lý các nguồn tài nguyên như sau:

  • Sử dụng hợp lý tài nguyên đất: Sử dụng đất sao cho không bị thoái hóa, không bị xói mòn và tăng độ phì nhiêu của đất;
  • Sử dụng hợp lý tài nguyên rừng: thảm thực vật, động vật, hệ sinh thái rừng… cung cấp cho con người khí oxy để thở, lương thực để ăn,… Việc sử dụng hợp lý tài nguyên rừng giúp ích cho con người. có nguồn không khí trong lành để sống, động vật/thực vật là phương tiện để sống và tồn tại, tạo ra thu nhập…;
  • Sử dụng hợp lý tài nguyên nước: Tài nguyên nước có thể tạo ra điện năng, có thể sử dụng cho tưới tiêu nông nghiệp, v.v. Ngoài ra, sử dụng hợp lý tài nguyên nước giúp người dân có đủ nước ngọt để sử dụng/tồn tại;
  • Sử dụng hợp lý tài nguyên không tái tạo: Là việc sử dụng đúng mục đích, đủ trữ lượng, tận dụng các giá trị hữu ích có thể đánh giá được, có kế hoạch sử dụng cụ thể.

Từ đó, các lý do cần phải sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên thiên nhiên như sau:

  • Đầu tiên, sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên thiên nhiên làm gia tăng hiệu quả và năng suất lao động, thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Quốc gia, vùng lãnh thổ có quy trình, kế hoạch sử dụng, khai thác, tái tạo tài nguyên hợp lý sẽ giúp các ngành kinh tế có nguồn nguyên liệu để sử dụng, giảm thiểu chi phí, đi đầu trong quá trình sản xuất. Từ đó nâng cao năng suất lao động, tăng gia sản xuất.
  • Thứ hai, sử dụng hợp lý tài nguyên là cơ sở để con người giảm thiểu những hậu quả tiêu cực từ thiên nhiên, biến đổi, thiên tai, nước biển dâng, băng tan ở hai cực, động thực vật tuyệt chủng… Thời kỳ này, con người không có của ăn, của để ở, không có công cụ, phương tiện lao động. Kết quả tồi tệ nhất có thể xảy ra là sự hủy diệt.
  • Thứ ba, tài nguyên thiên nhiên giúp con người tồn tại

Thực vật, động vật… là nguồn thức ăn giúp con người tồn tại. Không có động vật và thực vật vì sự sống không thể tái tạo, con người không thể sống khỏe mạnh.

*****

Trên đây là nội dung bài viết trả lời cho câu hỏi Vì sao phải sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên? do thầy cô trường THPT Lý Thường Kiệt biên soạn. Hy vọng nội dung bài học sẽ là nguồn tài liệu hữu ích phục vụ tốt các em trong quá trình học tập. Chúc các em luôn đạt điểm cao trong mọi bài kiểm tra, bài thi trên lớp.

Bài viết được biên soạn bởi thầy cô trường Lý Thường Kiệt trong chuyên mục Tài liệu học tập

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button